14/02/14

QUÍMICA DIVERTIDA II

A estraña polimerización
No segundo exemplo da nosa recopilación de ciencia, vemos a polimerización da p-nitroanilina. Este composto, tamén coñecido como 4-nitroanilina ou ata 1-amino-4-nitrobenceno, é un composto orgánico que responde á fórmula de C6H6N2Ou2.
Comúnmente é utilizado como intermediario na produción de colorantes, insecticidas ou fármacos, tratándose dun po de cor amarela brillante, con certo cheiro a amoníaco. Como nos recordan neste informe, é unha sustancia química perigosa, que se debe manipular con coidado.

Na animación, o que se observa é a polimerización deste composto químico, que se trata en certo xeito dunha reacción química bastante explosiva. Ocorre debido a que engadimos á cunca de cerámica con p-nitroanilina acedo sulfúrico concentrado.        

MAIS INFORMACIÓN

10/02/14

QÍIMICA DIVERTIDA I


A reacción da «espuma»
Unha das cousas máis divertidas que se poden facer nun laboratorio de ciencias é experimentar diferentes tipos de reaccións químicas, sempre coa suficiente supervisión e seguridade, para ver que ocorre. E vendo como funcionan, é máis sinxelo que podamos entender algunhas das partes máis complicadas da química.
Por exemplo, tratábase de mesturar peróxido de hidrógeno con yoduro potásico. Que fai que salga tanta espuma tras realizar a reacción? A explicación coméntannola en detalle nesta revista, na que nos explican que o peróxido de hidrógeno, máis coñecido como auga oxigenada, pode descompoñerse en auga (H20) e osíxeno molecular (Ou2).

O yoduro potásico acelera a descomposición do auga oxigenada, de forma que ocorre unha reacción exotérmica (é dicir, que libera calor), polo que parte do auga que se desprende atópase en forma de vapor.


Ademais, a coloración marrón que observamos débese, como se explica no artigo mencionado antes, a que "algúns aniones yoduro se oxidan a yodo molecular, que reacciona con aniones yoduro presentes para formar o anión triyoduro". Unha boa forma de entender algunhas reaccións químicas, sen dúbida.
MAIS INFORMACIÓN

06/02/14

VI CERTAME AMOR? AMOR! EN 100 PALABRAS

BASES DO VI CERTAME AMOR? AMOR!... EN 100 PALABRAS

Primeira. Os participantes presentarán creacións literarias orixinais e inéditas  e non premiadas noutros certames  no xénero literario que desexen, ben en prosa, en verso ou en ambas as modalidades. A temática será o amor, en calquera das súas manifestacións: amor, desamor…
 
Segunda. As obras deberán ter unha extensión máxima de 100 palabras e levarán título. Estarán redactadas en lingua galega e poden estar escritas á man ou a ordenador.

Terceira. Poderá participar calquera membro da comunidade educativa do IES O Mosteirón (Sada). O prazo de presentación abrirase o día 7 de febreiro de 2014 no primeiro recreo e remata o 21 de febreiro no segundo recreo.

Cuarta. Os microrrelatos entregaranse na biblioteca durante os recreos; recolleraos o persoal docente con garda de biblioteca.
Os participantes deben presentar as obras dentro dun sobre, co título e cun pseudónimo ou nome falso por fóra. Dentro deste sobre, incluirase outro sobre máis pequeno –tamén co título do microrrelato e o pseudónimo por fóra  no que se indique o nome completo e a clase do autor ou autora do texto dentro.

Quinta. Os traballos serán expostos, segundo se vaian presentando, en lugares visibles e accesibles do centro. 
Sexta. As obras serán avaliadas por unha comisión designada polo Equipo de Dinamización da Lingua Galega e mais polo equipo da Biblioteca A Esperela do IES O Mosteirón. Esta proclamará dous textos gañadores. Un para o primeiro ciclo e outro para o 2º ciclo da ESO.

Sétima. O anuncio das obras gañadoras do certame farase o día 26 de febreiro. Terá lugar na Biblioteca A Esperela no segundo recreo. 
 
Oitava. Os gañadores recibirán un premio sorpresa.  
 
Novena. A participación no certame implica a aceptación destas bases. 
EDLG / Biblioteca A Esperela

IES O MOSTEIRÓN
Sada, 6 de febreiro de 2014
  Animádevos a participar

29/01/14

DÍA ESCOLAR POLA PAZ E A NON VIOLENCIA

Un ano mais chega o 30 de xaneiro para pensar na necesidade da paz entre os pobos e as persoas.
Presentamos unha selección de viñetas que teñen como tema común a pomba da paz, todo un símbolo.

Tamén vos propoñemos escoitar esta canción, un himno de paz composto por Paco Damas


Non vos esquezades de ver a exposición de viñetas no recibidor do instituto.
GRAZAS POR PACIFICAR

09/01/14

HORA DE LER. 2º TRIMESTRE

 Ano novo, lecturas novas
Continuamos coa lectura diaria:


HORA DE LER
HORARIO
SEMANA HORA
13 -17 XANEIRO
20- 24 XANEIRO
27- 31 XANEIRO
3- 7 FEBREIRO
10- 14 FEBREIRO
17- 21 FEBREIRO
24- 28 FEBREIRO
6 – 7 MARZO (ENTROIDO)
10- 14 MARZO 3ª (AVALIACIÓNS)?
17- 21 MARZO (Remata 2ª Avaliación)
24- 28 MARZO
31 MARZO- 4 ABRIL
 7- 11 ABRIL

19/12/13

04/12/13

A ESPERELA COS DEREITOS HUMANOS

10 de decembro: 65 aniversario da Declaración dos Dereitos Humanos (1948 -2013)



Pensamentos de moitos autores diferentes sobre a situación, violacións permanentes dos dereitos que nos demos para recoñecermos máis humanos.
Podes consultar o texto da Declaración ou visitar a exposición no recibidor do instituto.

A conculcación de dereitos non está tan lonxe de nós, consulta esta información de Anty-Slavery sobre a escravitude moderna.

E escoitar unha canción


Actúa denunciando as situacións que coñezas de conculcación dos dereitos humanos. Cubre a "denuncia" na mesa posta no recibidor e pégaa no taboleiro. A Esperela fará chegar as túas denuncias o Tribunal Europeo dos Dereitos Humanos.

GRAZAS POR HUMANIZAR

03/12/13

PROCURA CON CIENCIA IV E FIN


Respostas ás dúas preguntas da semana pasada, e con elas rematamos o concurso.
 1º e 2º ESO

Pódense cocer ovos no cume do monte Everest ?  


RESPOSTA
Todo o mundo sabe que a auga ferve a 100ºC. O que se esquece precisar é que isto só é verdade ao nivel do mar, onde a presión atmosférica é de 760 milímetros de mercurio (1 atmosfera). Ao gañar altura respecto ao nivel do mar, a temperatura de ebulición baixa. Así, no cume do monte Everest (8.846 m), a temperatura de ebulición da auga só é de 72ºC. A esta temperatura a agua ferve e, a temperaturas máis baixas, os ovos non se cocen.

Por que a temperatura de ebulición diminúe coa altura?
A auga está formada por millóns de partículas microscópicas: as moléculas. Se quentamos por enriba dos 100ºC, as moléculas da agua teñen a suficiente enerxía para “escapar” do líquido: é o vapor de auga. A enerxía que precisan as moléculas para “escapar” aumenta ao aumentar a presión atmosférica, xa que esta actúa como unha “tapadeira”. Dado que a presión atmosférica diminúe coa altura (hai menos aire), tamén diminúe a temperatura de ebulición.

Nas potas “a presión” acontece o contrario: no seu interior a presión é 1,7 veces máis elevada que no exterior. Nelas, a auga non comeza a ferver ata os 120ºC. Así, os alimentos quéntanse a temperaturas máis altas que nunha pota ordinaria e, por iso, cocen antes.
Nessman P. Máis respostas ás preguntas que nunca te fixeches, páxina 103 Editorial Faktoria K


RESPOSTA ÁS PREGUNTAS DE 3º/4º ESO SOBRE A EVOLUCIÓN DAS ESPECIES 

Darwin venceu o seu medo a publicar os seus traballos grazas a una carta enviada por Alfred Russel Wallace. Este xove científico traballaba nas illas de Indonesia e dende alí quixo comunicarsecon Charles Darwin para consultar a súa opinión.

A importancia da carta radica en que ,nela, A.Wallace pídelle consello a Darwin e explícalle unha serie de ideas sobre evolución que ,na base, eran as mesmas ás que chegara Darwin ao longo de moitos anos de estudo .Darwin sentíu que isto era ,por una banda ,un apoio que reforzaba os seus ánimos.Por outra parte,entendeu que,se non publicaba a súa teoría e tódalas probas recopiladas, con urxencia, outros científicos íano facer antes. Por medo, ía perder o traballo de toda una vida.

Título :“Charles Darwin.La aventura de la evolución “Autores :A.I. Wood e Clint Twist.

O equipo gañador é:
Alba Castro e Alejandro García 
4º ESO.
PARABÉNS AOS GAÑADORES E GRAZAS POR PARTICIPAR

28/11/13

RECOMENDACIÓNS SEMANAIS

Presume de ler e déixate ver!
Alejandro Pose Rial, 4º ESO
Fairy Tail é un manga creado por Hiro Mashima.

Conta a historia dun  mago novo, chamado Natsu, na busca do seu mestre e pai adoptivo: Igneel, que resulta ser un dragón. Por iso unese a Fairy Tail, un gremio de magos que é famoso polos estragos e danos que provocan en diversas cidades (o cal non debería ser así). 
O mundo de Fairy Tail xira arredor dos magos (pouco teñen que ver coa idea xeral do mago común) que realizan encargos a cambio de diñeiro, similar a un cazarecompensas. Natsu coñece a Lucy, unha guapa rapaza cuxo sono era ingresar nun gremio de magos, especificamente en Fairy Tail, o cal consegue grazas á axuda de Natsu. De aí en diante, a historia segue os movementos desta parella de magos, vense envoltos nun sen número de aventuras antes de conseguir a meta final de encontrar a Igneel.

Fairy Tail destaca por ter uns personaxes supercarismáticos cos que te encariñas deseguida (co seu propio pasado e motivacións e cada un con certo halo de misterio (algúns máis que outros)). Unha trama sólida que engancha case dende o principio (xoga co suspense e a acción, con enigmas que se presentan, que pode que non sexan importantes para a historia xeral, pero que che fan comer a cabeza) e sobre todo por esa dose de combates; típicas dos shonen.
Por outro lado o estilo de debuxo é moi dinámico e actual, seguindo a liña  doutros autores de renome como Eiichiro Oda (One Piece) ou Akira Toriyama (Dragón Ball).
Como punto débil, cabería dicir que ao autor non se lle dan moi ben as presentacións de personaxes, polo que os primeiros capítulos son un pouco monótonos e lle custa arrancar, pero chegado certo momento a trama movese soa.
Recoméndovolo se vos gusta o xenero de acción-fantasia, a maxía e as pelexas. 

27/11/13

CALENDARIO 2014

O EQUIPO DE DINAMIZACIÓN DA LINGUA GALEGA E A BIBLIOTECA A ESPERELA CONVÌDANTE A:

Xogar co tempo VIAXANDO POLAS ESTACIÓNS, entrando e saindo das semanas esvarando polo medio dos días, p a r à n d o s e   e n   c a d a   m e s ...
Presenta a túa idea para un calendario mural, de mesa e outro de peto para o ano 2014
Bases:

1ª- O concurso está aberto a todas aquelas persoas da comunidade educativa que desexen participar. Cada concursante poderá presentar só unha obra para cada unha das modalidades.

2ª- O traballo deberá ser orixinal. Os participantes poden facelo nas seguintes modalidades:
  1. Deseño de un calendario do ano 2014 en tamaño mural (para colgar nas paredes)
  2. Deseño de un calendario do ano 2014 para mesa
  3. Deseño dun calendario tamaño “peto” para distribuír entre os membros da comunidade educativa do instituto.
3ª- A técnica dos traballos: pode ser fotografía, debuxo dixital ou debuxo en papel, tanto a cor como en branco e negro, etc.

4ª- A temática, aínda que libre, deberá incluir:
  • O calendario mural ten que incorporar un motivo para falar, ler, empregar o galego para cada un dos meses do ano. Pódese engadir un slogan que encabece o ano.
  • O calendario de mesa ten que incorporar un slogan para o ano.
  • O calendario de peto ten que incorporar unha foto orixinal sobre o galego: falar, ler,...en galego. No reverso incorporar o calendario do ano.

5ª- Os orixinais enviaranse como documento achegado por correo electrónico ao enderezo: aesperela@gmail.com. Os traballos deben presentarse en formato de imaxe, preferiblemente JPG, PDF. ( No asunto do correo especificar nome e curso do autor/a)
Tamén podes entregalos en formato papel - mellor tamaño DIN A4- na biblioteca, protexidos dentro dunha funda de plástico, na que tamén irá un pequeno sobre pechado no que figure por fóra o título do traballo e dentro os datos da identidade do autor /a.

6ª- O prazo de entrega de orixinais ábrese o 26 de novembro e pechase o 13 de decembro as 24:00 horas.

7ª- O xurado estará formado por membros do EDLG e A Esperela. Emitiran o seu fallo o día 16 de decembro, as 12: 15 hs. Na biblioteca.

8ª- A decisión do xurado será inapelable.

9ª- O xurado resérvase o dereito a declarar o premio deserto.

10ª- Establecese un premio para cada unha das modalidades: Mural, mesa e Peto. Os gañadores veran a súa obra publicada e distribuída.

11ª- A participación no concurso leva implícita a aceptación de todas estas bases e a decisión do xurado.


En Mosteirón a 26 de novembro de 2013.
Anímate e participa

26/11/13

VIOLENTÓMETRO

Aqui tedes un "violentómetro para medir o risco nas nosas relacións.
Fraga das Saiñas. Viveiro
"A violencia contra a muller é a mais vergonzosa violación dos dereitos humanos. Non coñece límites xeográficos, culturais ou de riquezas. Mentre continúe, non podemos afirmar que avanzamos cara a igualdade, o desenvolvemento e a paz". (Kofi Annam, Expresidente da ONU)

24/11/13

25 DE NOVEMBRO: DÍA INTERNACIONAL CONTRA A VIOLENCIA DE XÉNERO

Dende A Esperela queremos unirnos a esta conmemoración imprescindible coa intención de sensibilizarnos, sobre todo de tomar conciencia que é posible mudar a realidade na medida que somos quen de mudar os nosos comportamentos a hora de relacionarnos.
CONTRA A VIOLENCIA: REACCIONA 
Na biblioteca podes visitar a exposición de libros sobre o tema...LER FAINOS MAIS  LIBRES 
O martes 26 as 12:15 na biblioteca leremos un texto moi especial: participa.

Eduardo Galeano ofrécenos un texto moi axeitado para pensar
http://www.saudaderadio.com/2013/04/nunca-mas-mi-lado.html
Escoita a voz do autor: NUNCA MÁS A MI LADO

Actua é responsabilidade de todos nós

PROCURA CON CIENCIA III

RESPOSTAS AS PREGUNTAS DA SEMANA PASADA
1º e 2º ESO

RESPOSTA



Nas saídas ao campo, todo bo excursionista ten que contar con recursos para emerxencias, ou tomar decisións importantes.


Existe un xeito de calcular canto tempo falta para que o Sol se poña utilizando unha parte do corpo. É un método que todo participante nas carreiras de orientación coñece.



Cal é este método?


O método consiste en empregar a man para medir ángulos: catro dedos equivalen aproximadamente a 15º, é dicir, a unha hora de luz, xa que o ancho de cada dedo corresponde mais o menos a 15 minutos de luz solar.
Bibliografía:
Banqueri Foros, E.  Orientaciones y mapas (página 31) Editorial Parramón


3º e 4º de ESO  
Resposta


Cal é a razón técnica pola que os ordenadores utilizan o código binario? 
… O sistema binario emprégase nas calculadoras e procesadores nos que os medios de almacenamento de datos e transmisión de información son elementos físicos que poden adoptar dous estados: presencia ou falta de corrente, magnetización nun sentido ou no oposto,…

BIBLIOGRAFÍA
ENCICLOPEDIA GALEGA UNIVERSAL. Editorial “Ir Indo”. Tomo 3. binario>sistema binario  
HART-DAVIS, ADAM. Ciencia. Editorial AKAL. Páx. 175. Código binario.
 
NOVAS PREGUNTAS. ÚLTIMA SEMANA DE CONCURSO


1º e 2º ESO

PREGUNTA

 
Pódense cocer ovos no cume do monte Everest?

3º e 4º ESO

PREGUNTA
A EVOLUCIÓN DAS ESPECIES
Poucos biólogos tiveron tanta influencia como Charles Darwin.As súas ideas non só explicaban o modo en que toda a vida chegou a existir,senón que mostraban ,ademais, o lugar que o ser humano ocupa,na árbore da evolución dos seres vivos.Darwin propuxo a primeira teoría da evolución que aportaba probas sólidas.Pero este gran científico sentía medo á oposición e rexeitamento que unhas ideas tan innovadoras provocarían na sociedade da época ,e incluso pensaba en retrasar a publicación do seu libro “ A orixe das especies “ , ata despois da súa morte. As súas dúbidas remataron gracias a unha soa carta.

Que científico lle enviou esta famosa carta e por que tivo tal efecto en Darwin?



Dende que zona do mundo,onde facía dito científico as súas observacións, lla enviou?




VEÑA QUE QUEDA POUCO

22/11/13

DORIS LESSING.

Grazas a Biblioteca do IES Concepción Arenal podemos coñecer un pouco mais a escritora Doris Lessing.
GRAZAS por tan excelente traballo

Unha muller defensora dos dereitos da muller, imprescindible.

18/11/13

PROCURA CON CIENCIA II

RESPOSTAS

1º e 2º ESO
PREGUNTA: Cal é a orixe da palabra ROBOT?

A palabra ROBOT foi creada en 1920 polo escritor checo Karel Capek na súa obra de teatro Los robots universales de Rossum para dar nome a un androide construído por un sabio, capaz de levar a cabo todos os traballos normalmente executados polo home.



Gran Enciclolpedia Larousse, Tomo 20, página 9.499

Gran Enciclopedia Planeta, Tomo 17, página 8.432

3º e 4º ESO

PREGUNTA: Pódese ferver auga nun recipiente de papel?

RESPOSTA

Aínda que pareza incrible pódese, sempre que sexa capaz de soster o peso da auga. Toda a calor que recibe o papel transmítese rapidamente á auga. Mentres quede unha gota de auga, o papel non se queimará.



A auga ferve, a presión normal (1 atm), a 100ºC. A esa temperatura o papel non arde xa que necesita unha temperatura superior; en concreto, a temperatura de combustión do papel é de 232,7ºC.



A temperatura de combustión do papel en grados Fahrenheit é de 451ºF, título dunha novela publicada en 1953 polo escritor estadounidense Ray Bradbury



Bradbury R. Fahrenheit 451, página 7

SEGUIMOS, novas preguntas para esta semana:


1º e 2º ESO



PREGUNTA



Nas saídas ao campo, todo bo excursionista ten que contar con recursos para emerxencias, ou tomar decisións importantes.



Existe un xeito de calcular canto tempo falta para que o Sol se poña utilizando unha parte do corpo. É un método que todo participante nas carreiras de orientación coñece.



Cal é este método?


3º e 4º ESO   


Tema: O código binario e os ordenadores.

Introdución

Na maioría das culturas actuais se utiliza o sistema de numeración decimal para realizar cálculos consistente en utilizar 10 símbolos procedentes do sistema de numeración árabe. Porén os ordenadores utilizan outros sistemas de numeráción para facer os seus cálculos: o código binario e o sistema hexadecimal. O primeiro deles é o maís sinxelo e está formado só por dous símbolos. 
PREGUNTA:
Cal é a razón técnica pola que os ordenadores utilizan o código binario para realizar os seus cálculos?


Moito ánimo nas pescudas...é imprescindible citar a fonte bibliográfica correctamente.

11/11/13

DÍA DA MUNDIAL DA CIENCIA: PROCURA CON CIENCIA

"No ano 2001, a UNESCO decidiu declarar o 10 de novembro como Día Mundial da Ciencia para a Paz e o Desenvolvemento coa finalidade de, por unha  banda, promover a utilización responsable da ciencia en beneficio das sociedades e, nomeadamente, na erradicación da pobreza e a prol da seguridade humana; por outra, conseguir unha maior conciencia social da importancia da ciencia e a redución da fenda existente entre a ciencia e a sociedade.
A Esperela faise eco desta conmemoración continuando co concurso: "PROCURA CON CIENCIA".
Respostas as preguntas da semana pasada:
1º CICLO ESO
Pregúntanlle a J.C. Polanyi por que os científicos teñen a necesidade de explicalo todo e este contesta citando a Sócrates.
Averigua que contesta Sócrates hai tres mil anos
RESPOSTA:
"Simplemente porque sinto a necesidade de coñecerme a min mesmo e coñecer todo o demais "
Stiekel B Los niños preguntan, los Premios Nobel contestan (página 23)
2º CICLO ESO 
Cando unha substancia en estado líquido arrefríase contrae o seu volume. Se a temperatura baixa o suficiente (punto de fusión) esta substancia cambia de estado de líquido a sólido e a súa densidade aumenta. Segundo isto,
Por que o xeo flota sobre a auga?
Por que esta característica da auga é especialmente útil para a vida?
RESPOSTAS:
Cando a auga arrefríase contrae o seu volume como todos os líquidos, pero ao chegar aos 4ºC cesa esta contracción e a súa estructura se dilata hasta transformarse en xeo no punto de conxelación. Este fenómeno se conoce como dilatación anómala da auga e explica porque o xeo flota na auga ao ter menor densidade que esta.
A causa desta dilatación anómala hai que buscala na estrutrura interna: o xeo é un cristal molecular, é dicir, un enrexado de moléculas de auga unidas unhas a outras por enlaces de hidróxeno formando estruturas hexagonais (fíxate no debuxo).Trátase dunha estrutura moi expandida. Ao fundirse o xeo, esta estrutura se desmorona parcialmente (desaparecen parte dos enlaces de hidróxeno) orixinándose un retículo que ocupa menos espacio e, polo tanto, é mais denso.
Gracias a esta anomalía da auga, os lagos, ríos e mares comezan a conxelarse dende a superficie hacia abaixo, e esta capa de xeo superficial aisla térmicamente do exterior aos seres vivos que viven neles, pois aunque a temperatura ambiental sexa extremadamente baixa (-50ºC ou -60ºC), a temperatura da auga do fondo non supera os 4ºC ou 5ºC (algo similar ao que ocurre no interior das casas dos esquimós).
Petrucci, Harwood e Herring Química General, página 502
Gran Enciclopedia Larousse Tomo 11, página 5404
Hann J La Ciencia en tus manos, página 21
Esperamos que acertarades, non hai problema sen solución: novas preguntas para esta semana.
1º e 2º ESO

Cando oímos a palabra ROBOT veñen a nós imaxes de películas de Ciencia Ficción ou de novelas de autores como Isaac Asimov. O termo ROBOT é unha palabra de recente aparicicón que designa a un conxunto moi amplo de dispositivos con funcións moi variadas pero,… ¿Cal é e súa orixe?

PREGUNTA: Cal é a orixe da palabra ROBOT?
3º e 4º ESO

PREGUNTA



Pódese ferver auga nun recipiente de papel?




Animo e a investigar
 
Lémbrate de visitar na cafetaría a Exposición: "A muller na ciencia,no pensamento e na música". Organizada polo EDLG